Trong các công trình cao tầng, việc lựa chọn số lượng, tốc độ và cách bố trí nhóm thang máy không chỉ quyết định mang tính đáp ứng theo chuẩn tiêu chí kỹ thuật – mà còn tác động sâu sắc đến trải nghiệm sử dụng, hiệu quả vận hành và khả năng tối ưu không gian chức năng. Các chuyên gia thang máy HITACHI thường dựa vào một hệ thống tiêu chí phân tích toàn diện, bao gồm:

- Lưu lượng hành khách tại các khung giờ cao điểm
- Thời gian chờ trung bình (Average Waiting Time) và thời gian di chuyển (Travel Time)
- Hiệu suất vận chuyển theo tỉ lệ dân số phục vụ trong khoảng thời gian nhất định (Handling Capacity)
- Chiều cao công trình, mật độ tầng phục vụ và chiến lược zoning
- Vị trí và số lượng cụm thang để đảm bảo phân bổ hợp lý theo từng khu chức năng (core, khu tiện ích, văn phòng, căn hộ…)

Quá trình phân tích và mô phỏng được thực hiện dựa trên hướng dẫn của tiêu chuẩn quốc tế như CIBSE Guide D (Chartered Institution of Building Services Engineers) và phần mềm mô phỏng chuyên dụng như Elevate, cùng với các công cụ nội bộ của HITACHI. Từ đó, giải pháp thang máy được thiết kế “ngược dòng” – bắt đầu từ hành vi sử dụng thực tế – nhằm tối ưu hóa khả năng vận chuyển trong khi vẫn đảm bảo tính đồng bộ, hiệu suất và an toàn của hệ thống.

1. Các yếu tố cốt lõi trong thiết kế hệ thống thang máy

• Số lượng thang: Là yếu tố tiên quyết trong quá trình quy hoạch hệ thống thang máy của dự án. Việc xác định số lượng thang cần thiết dựa trên tổng số người sử dụng, lưu lượng giờ cao điểm và các tiêu chí vận hành mục tiêu. Tính toán thường tham chiếu theo tiêu chuẩn quốc tế như CIBSE Guide D, ISO 4190 và JIS Nhật Bản.
• Tải trọng thang: Được xác định dựa trên loại hình công cũng như kích thước hố thang thực tế. Các công trình có diện tích lắp đặt hạn chế có thể sử dụng thang tải trọng nhỏ (450–800kg), trong khi công trình có mật độ cao hoặc tầng phục vụ lớn cần thang tải trung hoặc lớn (1000–1600kg).
• Tốc độ thang: Phụ thuộc vào chiều cao công trình và chiến lược phân tầng. Tòa nhà dưới 15 tầng thường sử dụng thang tốc độ 1.0–1.75 m/s; với công trình cao tầng hoặc phân tầng theo cụm, tốc độ có thể lên đến 2.5–6.0 m/s.

2. Phân tích lưu lượng hành khách – Hiệu suất vận chuyển

Mọi giải pháp thang máy đều bắt đầu từ việc dự báo lưu lượng hành khách trong từng khung giờ vận hành của công trình. Đối với các công trình văn phòng, mật độ di chuyển dồn vào giờ cao điểm sáng và chiều, trong khi chung cư cao tầng hay tổ hợp phức hợp lại có lưu lượng trải đều hơn. Dữ liệu này giúp xác định chính xác số lượng thang cần thiết và công suất mỗi thang, từ đó tránh tình trạng quá tải hoặc lãng phí.

HITACHI sử dụng mô hình phân tích hành vi người dùng kết hợp với dữ liệu thực tế từ các dự án đã triển khai tại Việt Nam & Châu Á để đưa ra ước lượng chính xác. Ở các công trình quy mô lớn, hệ thống còn có thể tích hợp công nghệ học máy (machine learning) để tinh chỉnh lưu lượng theo thời gian vận hành thực tế sau khi công trình đưa vào sử dụng.

3. Hiệu suất vận chuyển và thời gian chờ – đo lường trải nghiệm người dùng

Thời gian chờ trung bình (Average interval time) và tỷ lệ người được vận chuyển trong 5 phút (5-minute handling capacity) là hai chỉ số quan trọng thể hiện khả năng đáp ứng của hệ thống thang máy. Theo khuyến nghị từ tiêu chuẩn JIS – Nhật Bản, tiêu chuẩn đối với các tòa nhà văn phòng đơn lập, tòa nhà chính phủ có thời gian chờ lý tưởng (Average interval time) ≤ 30s còn với khu dân cư có thể lên đến 60 giây.

Để đạt được hiệu suất này, HITACHI không chỉ tối ưu số lượng và tốc độ thang, mà còn tích hợp các thuật toán điều phối thông minh như Group Control System, Destination Floor Reservation System… nhằm giảm xung đột tuyến di chuyển, rút ngắn thời gian chờ và hạn chế các điểm nghẽn trong giờ cao điểm.

4. Kết luận: thiết kế thang máy là thiết kế tương lai cho công trình

Một hệ thống thang được quy hoạch tốt ngay từ đầu sẽ tạo nên sự trôi chảy trong vận hành, giảm tiêu hao năng lượng và tối ưu chi phí bảo trì. Việc tính toán lưu lượng hành khách, hiệu suất vận chuyển và chiến lược phân tầng không chỉ là bài toán kỹ thuật mà còn là yếu tố nền tảng để đảm bảo công trình vận hành bền vững trong dài hạn.

Là đơn vị phân phối và tư vấn giải pháp thang máy HITACHI,  sẵn sàng đồng hành cùng đội ngũ thiết kế, chủ đầu tư và nhà thầu ngay từ giai đoạn quy hoạch, nhằm đưa ra phương án giao thông thẳng đứng phù hợp nhất cho từng loại hình công trình.